Zou #Turkije het rolmodel voor de #Egyptische krijgsmacht kunnen zijn?

Het is uiteraard moeilijk om van ver een oordeel te geven over het politieke handelen van de militairen in Egypte. Spelen ze een ondemocratische rol en zijn ze alleen maar uit op het verdedigen en uitbouwen van de eigen positie? In de Volkskrant van 26 juni citeert Rob Vreeken een politicoloog, Hamdy Hassen die daarvan uitgaat en een collega, Abdallah Schleifer, die toch niet zo goed begrijpt waarom de militairen de komst van een moslim president accepteren.

Ik zou me ook iets anders kunnen voorstellen. Zouden de Egyptische militairen, zich bewust van de anti-democratische krachten in de Egyptische moslimwereld misschien de Turkse krijgsmacht als model hebben gekozen voor hun eigen handelen? De krijgsmacht in Turkije heeft zich decennia als taak gesteld, om de scheiding van kerk en staat in stand te houden. Dit deed ze in voortdurende strijd met traditionele krachten uit de moslimwereld om die scheiding op te heffen. Juist als ondemocratische speler kon ze het gevecht voeren met ondemocratische krachten, die de scheiding tussen kerk en staat en daarmee democratie aanvielen.┬áIn Turkije wordt die rol de laatste jaren door de regering Erdogan afgebroken. Hopelijk is ze in Turkije ook niet meer zo nodig. De modernisering in Turkije is de laatste jaren ver voortgeschreden. De democratie heeft als wezenlijk onderdeel van die modernisering zo’n verdediging wellicht niet meer nodig.

Wat Turkije nu kan missen, zou in Egypte wel eens een goede oplossing kunnen zijn. Wil Egypte politiek, economisch en cultureel moderniseren, dan moeten traditionele tegenkrachten in bedwang worden gehouden. Een volledige democratie in een land met een groot bestand aan fundamentalistische moslimorganisaties kan die modernisering zeer bedreigen. Mubarak was al met modernisering bezig, alleen zonder gebruik van de democratische weg. Via een repressieve aanpak zal hij hebben geprobeerd om de radicale Islam buiten spel te zetten en economische ontwikkeling te bevorderen.

De militairen in Egypte zijn geselecteerd en opgeleid in de tijd en binnen het kader van Mubaraks beleid. Het zou me niet verwonderen, als de militairen met die geschiedenis, zoekend naar een nieuwe positie, nu gekozen hebben voor democratisering als weg naar modernisering. Het Turkse model zou dan wel eens leidend kunnen zijn in hun handelen. Hun ondemocratische aanpak en de zorg voor een eigen machtspositie zou dan minder op eigen belang zijn gericht, maar meer op het tegengaan van een moslimdictatuur. Ze zullen dan vooral proberen overwicht van een partij te voorkomen, zonder de positie ervan volledig te fnuiken.

This entry was posted in De kijk van Martin Hetebrij op de politieke dierentuin. Bookmark the permalink.

Geef een reactie

Jouw e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

*

De volgende HTML tags en attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>