In onze organisaties hebben macht en politiek een slechte naam. Mede hierdoor krijgen ze niet de aandacht die ze verdienen. Ze geven vaker aanleiding tot karikaturen en overdrijving, dan tot serieuze bespreking. Toch spelen ze een doorslaggevende rol in het functioneren van organisaties. Ze bepalen de besluitkracht van de organisatie en het vertrouwen van de mensen die met elkaar moeten samenwerken.

De Politieke Dimensie biedt trainingen, coaching en advies waarmee organisaties, managers en medewerkers hun politieke vermogens verder kunnen ontwikkelen en bijdragen aan een besluitkrachtige, goed functionerende organisatie.

De Politieke Dimensie De Politieke Diensten De Politieke Blog De Politieke Boeken

Visie en aanpak

Problemen? It’s decisionmaking stupid

Er is maar één proces dat de samenwerking van mensen tot een organisatie maakt: het besluitvormingsproces. Binnen dat proces maken mensen plannen, reageren ze op problemen en veranderingen in de omgeving. Ze kunnen er laten zien wat ze kunnen en vinden, wat ze willen of betwijfelen. Het resultaat van dat proces geeft richting en zichtbaarheid aan wat mensen samen willen en kunnen, aan wat ze samen bedenken en maken.

Organisaties zijn plaatsen waar mensen een groot deel van hun leven besteden aan het bedenken, maken en uitvoeren van dingen en diensten. Ze doen er wat ze kunnen of contractueel moeten, waar ze goed in zijn, waarvoor ze hebben geleerd. Ze leveren er een individuele bijdrage aan een gezamenlijk resultaat, waarvoor ze behalve geld ook waardering en erkenning terugkrijgen. Die bijdrage bestaat niet alleen uit bruikbare kennis en vaardigheden, maar ook uit wensen, ideeën en voorwaarden.

Om van al die individuele bijdragen een gezamenlijk resultaat te maken, moeten mensen niet alleen hun bijdrage kunnen leveren, ze moeten ook de bijdragen van anderen kunnen accepteren. De gezamenlijk bijdragen moeten op de een of andere manier onderling worden vergeleken, gewogen en beoordeeld. In het eindresultaat zijn misschien niet de bijdragen van iedereen zichtbaar, ze moeten wel allemaal serieus overwogen zijn.

Besluitvorming is het proces dat binnen organisaties al die individuele bijdragen bundelt tot een gezamenlijk resultaat. Het moet zorgen voor de eenheid van handelen en denken, die organisaties maakt tot wat ze zijn.

Het probleem van de besluitvorming

Dat maakt besluitvorming meteen tot een probleem. In de moderne organisaties van nu is het bundelen van al die kennis, vaardigheden, wensen, ideeën en belangen steeds lastiger geworden. Moderne organisaties zijn kennisorganisaties geworden. Ze bestaan steeds meer uit veel gedifferentieerde kennisbestanden en specialismen. Zo'n potentieel aan kennis levert pas iets op, als een organisatie erin slaagt om het helemaal te gebruiken als basis voor blijvende vernieuwing. Dat is in ieders belang: van de organisatie zelf, om te overleven, van onze maatschappij, die niet zonder organisaties kan, en van de mensen die in organisaties iets van hun leven willen maken.

Dat is een van de problemen van besluitvorming: hoe garanderen we dat alle kennis die nodig is voor een besluit ook meespreekt?

Besluitvorming gaat niet alleen over de kennis die mensen hebben, het gaat ook over de wensen, voorwaarden en noodzakelijkheden die mensen willen realiseren, kortom over al hun individuele belangen. Die stroken lang niet altijd met andermans belangen of die van de organisatie als geheel. Besluitvorming kan weliswaar de sleutel zijn voor creativiteit en vernieuwing, het kan ook de plaats worden van politieke spelletjes, waar de inhoud er niet meer toe doet en het alleen nog maar gaat om een strijd over deelbelangen.

De politiek van besluitvorming

Besluitvorming kan plaatsvinden in een politiek huis, waar de spelers veilig en volgens de regels van het spel een productief en creatief gevecht leveren, waar ieder beter van wordt. Besluitvorming kan ook een politieke arena zijn, waarin het allereerst gaat om te winnen en vervolgens om niet te verliezen, waarin de inhoud en creativiteit zijn verdwenen.

Organisaties die het ontstaan van politieke arena's hebben toegelaten zijn daar niet zo maar van af. Politieke arena's scheppen krachtenvelden met een eigen autonomie. Wie daarin wil overleven, moet meedoen aan wat de arena in stand houdt. Hoe krachtiger de politieke arena, des te minder vat mensen hebben op de resultaten van hun samenwerking. Het proces van besluitvorming wordt of blijft onstuurbaar, de wil en de mogelijkheid van mensen om de situatie te verbeteren wordt almaar kleiner. Er ontstaat een plaats waar mensen slecht tot hun recht komen, maar ook waar mensen als groep niet het niveau van samenwerking in stand kunnen houden, dat nodig is om als organisatie te overleven.

Wee de organisatie die zo in problemen kwam en dat niet begrijpt. In plaats van het collectieve probleem van besluitvorming krijgen bepaalde groepen de schuld. Het gaat om slecht management, het gaat om verouderde kennis, het gaat om een verouderde structuur, de cultuur is fout, de kosten zijn te hoog, het ontbreekt aan klantvriendelijkheid en steeds ligt dat aan andere groepen. Vaak gaat het om besluitvorming: it’s decisionmaking stupid.

Vanuit De Politieke Dimensie willen wij een bijdrage leveren aan het verbeteren van besluitvorming ten dienste van mensen, van organisatie en van klanten.